NFT ها چیستند؟ توکن های غیرقابل تعویض توضیح داده شده اند

آخرین ویرایش: ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵

توکن‌های غیرقابل تعویض (NFT) دارایی‌های دیجیتال منحصر به فردی هستند که در یک بلاکچین ذخیره می‌شوند. برخلاف ارزهای دیجیتال، که در آنها یک بیت‌کوین برابر با هر بیت‌کوین دیگری است، هر NFT منحصر به فرد است و نمی‌توان آنها را به طور یکسان مبادله کرد. به یک NFT مانند یک کتاب امضا شده با چاپ اول فکر کنید. خود کتاب را می‌توان بی‌نهایت کپی کرد، اما فقط یک نسخه امضای نویسنده را دارد که ثابت می‌کند نسخه اصلی است. NFTها برای اقلام دیجیتال نیز به همین روش کار می‌کنند.

هر NFT حاوی فراداده خاصی است که آن را از هر توکن دیگری متمایز می‌کند. برخلاف دارایی‌های قابل تعویض، مانند بیت‌کوین یا دلار، که برای هر واحد ارزش یکسانی دارند، NFTها ارزش خود را از منحصر به فرد بودن و کمیابی قابل تأیید خود می‌گیرند.

این فناوری در سال ۲۰۲۱ توجه عمومی را به خود جلب کرد، اما از آن زمان تاکنون فراتر از حدس و گمان تکامل یافته است. امروزه، NFTها کاربردهای عملی در زمینه بازی، هویت دیجیتال، صدور مجوز و مدیریت مالکیت معنوی ارائه می‌دهند.

بازار NFT بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ نوسانات قابل توجهی را تجربه کرد، به طوری که حجم معاملات در سال ۲۰۲۱ (شامل معاملات شستشو و حجم‌های متورم) تقریباً به ۲۴.۹ میلیارد دلار رسید، قبل از اینکه در طول زمستان کریپتو در سال ۲۰۲۲ به شدت کاهش یابد. فروش ارگانیک پس از در نظر گرفتن دستکاری بازار، به ۱۷ تا ۱۸.۵ میلیارد دلار کاهش یافت. در سال‌های اخیر، این فناوری فراتر از تصاویر پروفایل و گمانه‌زنی‌های هنری بالغ شده است. امروزه، این فناوری کاربرد مشروعی در تأیید زنجیره تأمین، فروش بلیط رویدادها و مدیریت حقوق دیجیتال پیدا کرده است.

NFT ها چگونه کار می کنند؟

NFTها از طریق [روش‌های پرداخت] کار می‌کنند قراردادهای هوشمندانه در شبکه‌های بلاکچین، معمولاً اتریوم. وقتی کسی یک NFT ایجاد می‌کند، یک قرارداد هوشمند را مستقر می‌کند که شامل شناسه منحصر به فرد توکن، تاریخچه مالکیت و فراداده آن است. این فراداده می‌تواند شامل نام دارایی، توضیحات، لینک تصویر و ویژگی‌های خاصی باشد که آن را از سایر توکن‌ها متمایز می‌کند.

استاندارد ERC-721 که در سال ۲۰۱۷ معرفی شد، اولین چارچوب برای ایجاد NFTها در اتریوم را ایجاد کرد. هر توکن تحت این استاندارد دارای یک شناسه توکن منحصر به فرد است و در هر زمان به یک آدرس مالک واحد تعلق دارد. با این حال، ERC-721 برای هر انتقال توکن به تراکنش‌های جداگانه نیاز دارد و عملیات انبوه را در شبکه اصلی اتریوم گران می‌کند.

برخلاف توکن‌های قابل تعویض مانند بیت کوین یا USDT، که در آن هر واحد برابر با هر واحد دیگری است، NFTها غیرقابل تقسیم و منحصر به فرد هستند. شما نمی‌توانید یک NFT را به قطعات کوچکتر تقسیم کنید در حالی که خواص آن حفظ می‌شود. بلاکچین هر تراکنش مربوط به NFT را ثبت می‌کند و یک سابقه دائمی از مالکیت ایجاد می‌کند که هر کسی می‌تواند آن را تأیید کند. این سابقه تغییرناپذیر، منشأ را تعیین می‌کند، که به ویژه برای هنر، کلکسیون‌ها و اقلامی که اصالت در آنها اهمیت دارد، ارزشمند است.

ذخیره‌سازی درون زنجیره‌ای در مقابل ذخیره‌سازی برون زنجیره‌ای

اکثر NFTها به دلیل محدودیت‌های ذخیره‌سازی بلاکچین، محتوای واقعی خود را خارج از زنجیره ذخیره می‌کنند. قرارداد هوشمند معمولاً حاوی اشاره‌گری به فضای ذخیره‌سازی خارجی، مانند IPFS (سیستم فایل بین سیاره‌ای) یا سرورهای متمرکز است که تصویر، ویدیو یا سایر رسانه‌ها در آن قرار دارند. داشتن یک توکن NFT به معنای داشتن مالکیت معنوی یا فایل رسانه‌ای اصلی نیست. درک این جدایی مهم است زیرا خود NFT فقط یک توکن با فراداده است، نه اثر هنری یا محتوای واقعی.

پروژه‌های امیدبخش را کشف کنید...

پروژه‌های نویدبخش ...

(تبلیغات)

ادامه مقاله...

این را مانند داشتن گواهی اصالت یک نقاشی در نظر بگیرید. این گواهی ثابت می‌کند که شما مالک اثر اصلی هستید، اما خود گواهی، نقاشی نیست. اگر موزه‌ای که نقاشی شما را نگهداری می‌کند تعطیل شود، شما همچنان گواهی را خواهید داشت، اما دیگر نمی‌توانید اثر هنری خود را ببینید.

این معماری مشکلات پایداری بالقوه‌ای ایجاد می‌کند. اگر گره‌های IPFS میزبانی محتوا را متوقف کنند یا سرورهای متمرکز آفلاین شوند، NFT به یک اشاره‌گر به هیچ تبدیل می‌شود. چندین پروژه NFT قبلاً این را تجربه کرده‌اند، تصاویر و فراداده‌ها ناپدید می‌شوند در حالی که سوابق بلاکچین باقی می‌مانند.

برخی پروژه‌ها NFTهای کاملاً درون زنجیره‌ای را آزمایش کرده‌اند که در آن‌ها تمام داده‌ها مستقیماً روی بلاکچین قرار دارند. ایجاد NFTهای کاملاً درون زنجیره‌ای هزینه بیشتری دارد، اما وابستگی به سیستم‌های ذخیره‌سازی خارجی که ممکن است از کار بیفتند یا ناپدید شوند را از بین می‌برد. پروژه‌هایی مانند Autoglyphs و Chain Runners تمام داده‌های بصری را درون زنجیره ذخیره می‌کنند و آن‌ها را تا زمانی که بلاکچین وجود دارد، دائمی می‌کنند.

چه شبکه‌های بلاکچینی از NFTها پشتیبانی می‌کنند؟

Ethereum همچنان بلاکچین غالب برای فعالیت NFT است و میزبان بازارهای بزرگی مانند OpenSea و مجموعه‌های تثبیت‌شده می‌باشد. با این حال، چندین شبکه دیگر، اکوسیستم‌های NFT قابل توجهی را با مزایای مختلف توسعه داده‌اند.

سولانا سرعت تراکنش‌های سریع‌تر و کارمزدهای پایین‌تری نسبت به اتریوم ارائه می‌دهد و همین امر آن را برای بازی‌های NFT و معاملات با حجم بالا محبوب کرده است. این شبکه تراکنش‌ها را در کمتر از یک ثانیه پردازش می‌کند. هزینه‌ها معمولاً زیر 0.01 دلار باقی می‌مانند. چند ضلعی، یک راهکار لایه دوم اتریوم، مزایای هزینه‌ای مشابهی را ارائه می‌دهد و در عین حال سازگاری با زیرساخت اتریوم را حفظ می‌کند.

زنجیره BNB (که قبلاً بایننس اسمارت چین نام داشت) از طریق کارمزد گس پایین‌تر و زمان بلاک سریع‌تر، از NFTها پشتیبانی می‌کند. این شبکه از استانداردهای BEP-721 و BEP-1155 استفاده می‌کند که منعکس‌کننده استانداردهای ERC اتریوم هستند. بیت‌کوین از طریق Ordinals وارد فضای NFT شده است، پروتکلی که داده‌ها را مستقیماً روی ساتوشی‌های منفرد ثبت می‌کند. برخلاف سایر بلاکچین‌هایی که از قراردادهای هوشمند استفاده می‌کنند، Ordinals داده‌های NFT را در خود تراکنش‌های بیت‌کوین با استفاده از داده‌های شاهد ذخیره می‌کند، که بخشی از تراکنش‌های بیت‌کوین است که اطلاعات اضافی را در خود نگه می‌دارد. این امر مصنوعات دیجیتالی بومی بیت‌کوین را بدون نیاز به عملکرد جداگانه قرارداد هوشمند ایجاد می‌کند.

بلاکچین جریانکه به صراحت برای NFTها و بازی‌ها طراحی شده است، از معماری چند گره‌ای استفاده می‌کند که اجماع را از محاسبات جدا می‌کند. این طراحی به شبکه اجازه می‌دهد بدون شاردینگ یا راه‌حل‌های لایه ۲، مقیاس‌پذیر شود. NBA Top Shot، یکی از موفق‌ترین پروژه‌های NFT از نظر تجاری، روی Flow کار می‌کند.

NFT ها برای چه مواردی استفاده می شوند؟

NFTها از دارایی‌های عمدتاً سوداگرانه به ابزارهای کاربردی در صنایع مختلف تبدیل شده‌اند. این فناوری مالکیت و انتقال قابل تأیید اقلام دیجیتال را فراهم می‌کند و مواردی را که با سیستم‌های سنتی غیرعملی یا غیرممکن بودند، امکان‌پذیر می‌سازد.

بازی و دنیای مجازی

بازی یکی از فعال‌ترین بخش‌های NFT را نشان می‌دهد.

بازیکنان می‌توانند اقلام درون بازی را به عنوان NFT در اختیار داشته باشند که می‌توانند:

• با سایر بازیکنان در بازارها تجارت کنید
• فروش به ازای ارز دیجیتال یا ارز فیات
• استفاده در بازی‌های مختلفی که از استانداردهای یکسانی پشتیبانی می‌کنند
• به عنوان دارایی‌های دیجیتال دائمی جمع‌آوری کنید

بازی‌هایی مانند Axie Infinity و The Sandbox اقتصادهای کاملی را حول مالکیت NFT بنا نهادند، اگرچه بسیاری از آنها با پایداری و تعادل اقتصادی دست و پنجه نرم کرده‌اند. Axie Infinity که در سال 2021 به ارزش 3 میلیارد دلار رسید، زمانی که درآمد بازیکنان بدون ورود پول بازیکنان جدید نمی‌توانست خود را حفظ کند، شاهد فروپاشی اقتصاد خود بود. توکن بومی بازی بیش از 95 درصد از اوج خود سقوط کرد و بسیاری از بازیکنان در کشورهای در حال توسعه که پول قابل توجهی سرمایه‌گذاری کرده بودند را با ضرر مواجه کرد. این الگو در پروژه‌های متعدد بازی برای کسب درآمد تکرار می‌شود و ساختار هرمی شکل اقتصادهایی را که به رشد مداوم متکی هستند، آشکار می‌کند.

شرکت‌های بزرگ بازی‌سازی، ادغام NFTها را با دقت بیشتری آغاز کرده‌اند و به جای مکانیک‌های «پرداخت برای برنده شدن»، بر روی لوازم آرایشی و کلکسیون‌های اختیاری تمرکز کرده‌اند. یوبی‌سافت، اسکوئر انیکس و دیگر ناشران، پیاده‌سازی NFTها را آزمایش کرده‌اند، اگرچه استقبال جوامع سنتی بازی همچنان متفاوت است.

هنر دیجیتال و کلکسیون

هنرمندان دیجیتال از NFTها برای فروش آثار اصلی و کسب حق امتیاز از فروش‌های ثانویه استفاده می‌کنند. NFTها مدرکی دال بر اصالت و مالکیت فایل‌های دیجیتالی ارائه می‌دهند که می‌توانند بی‌نهایت کپی شوند. در حالی که رونق بازار هنر در سال ۲۰۲۱ ناپایدار بود، بازاری کوچک‌تر اما پایدار برای هنر دیجیتال از سوی خالقان شناخته‌شده وجود دارد.

کالاهای کلکسیونی تقاضای مداومی پیدا کرده‌اند، به ویژه از سوی برندهایی که پایگاه‌های هواداری موجود دارند. پروژه‌هایی مانند Bored Ape Yacht Club نشان دادند که چگونه NFTها می‌توانند جوامع انحصاری با مزایای عضویت ایجاد کنند، اگرچه بسیاری از پروژه‌های تقلیدی شکست خوردند. مفهوم NFTها به عنوان توکن‌های عضویت یا مجوزهای دسترسی، دوام بیشتری نسبت به گمانه‌زنی‌های صرف داشته است. لیگ‌های ورزشی، از جمله NBA، NFL و UFC، برنامه‌های کلکسیونی NFT را با موفقیت‌های مختلفی راه‌اندازی کرده‌اند، به طوری که NBA Top Shot در اوج خود بیش از 1 میلیارد دلار فروش داشته است.

توکن سازی دارایی در دنیای واقعی

شرکت‌ها در حال آزمایش NFTها برای نشان دادن مالکیت دارایی‌های فیزیکی هستند. اسناد املاک و مستغلات، احراز هویت کالاهای لوکس و ردیابی زنجیره تأمین، همگی پیاده‌سازی‌های آزمایشی را تجربه کرده‌اند. ملکی در فلوریدا در فوریه 2022 به قیمت 653,000 دلار به عنوان NFT فروخته شد و این توکن نشان دهنده مالکیت قانونی آن ملک فیزیکی بود.

برندهای لوکس از NFTها برای مبارزه با جعل و تقلب با پیوند دادن محصولات فیزیکی به گواهی‌های دیجیتال استفاده می‌کنند. نایک RTFKT Studios را برای توسعه کفش‌های کتانی NFT و مد دیجیتال خریداری کرد. با این حال، به دلیل پیچیدگی‌های قانونی و سوالات مربوط به وضعیت نظارتی دارایی‌های توکنیزه شده در دنیای واقعی، پذیرش آنها همچنان محدود است.

بلیط فروشی رویدادها و کنترل دسترسی

بلیط‌های NFT مسائلی مانند جعل و اسکالپینگ را برطرف می‌کنند، در حالی که به برگزارکنندگان رویداد کنترل بیشتری بر بازارهای ثانویه می‌دهند.

مزایای کلیدی عبارتند از:

• جلوگیری از جعل بلیط با استفاده از فناوری بلاکچین
• حق امتیاز قابل برنامه‌ریزی که به هنرمندان اجازه می‌دهد از فروش مجدد درآمد کسب کنند
• بلیط‌های پویا که بر اساس سابقه حضور یا وضعیت عضویت تغییر می‌کنند
• کلکسیون‌های دیجیتال دائمی که خاطرات رویدادها را حفظ می‌کنند

کوآچلا، یوفا و دیگر برگزارکنندگان رویدادهای بزرگ، بلیط‌های NFT صادر کرده‌اند. این فرمت، بلیط‌ها را به جای کاغذهای یکبار مصرف، به اقلام کلکسیونی دائمی تبدیل می‌کند و به طور بالقوه جریان‌های درآمدی جدیدی را از اقلام دیجیتال یادبود ایجاد می‌کند.

هویت و اعتبار

مؤسسات آموزشی و سازمان‌های حرفه‌ای در حال آزمایش NFTها برای دیپلم‌ها و گواهینامه‌ها هستند. دانشگاه MIT از سال ۲۰۱۷ دیپلم‌های دیجیتال را به عنوان گواهینامه‌های بلاکچین صادر کرده است. گواهینامه‌های بلاکچین از کلاهبرداری جلوگیری می‌کنند و امکان تأیید آسان را بدون نیاز به تماس با مؤسسه صادرکننده فراهم می‌کنند.

سیستم‌های هویت غیرمتمرکز از NFTها برای نمایش اعتبارنامه‌های تأیید شده‌ای که افراد مالک و کنترل‌کننده آنها هستند، استفاده می‌کنند. کاربران می‌توانند در مقایسه با سیستم‌های هویت متمرکز، حریم خصوصی و کنترل بیشتری بر داده‌های شخصی خود داشته باشند، اگرچه پذیرش گسترده با چالش‌های فنی و نظارتی قابل توجهی روبرو است. توکن‌های Soulbound، مفهومی که توسط ویتالیک بوترین در سال 2022 پیشنهاد شد، NFTهای غیرقابل انتقالی هستند که به طور خاص برای هویت و اعتبارنامه‌ها طراحی شده‌اند و از فروش یا انتقال آنها پس از صدور جلوگیری می‌کنند.

استانداردهای اصلی NFT چیست؟

استانداردهای توکن، نحوه عملکرد NFTها را در بلاکچین‌های خاص تعریف می‌کنند. این استانداردها سازگاری بین پروژه‌های مختلف NFT، کیف پول‌ها و بازارها را تضمین می‌کنند.

ERC-721

استاندارد ERC-721 حداقل رابطی را که یک قرارداد هوشمند باید برای مدیریت، مالکیت و معامله توکن‌های منحصر به فرد در اتریوم پیاده‌سازی کند، تعریف می‌کند. این استاندارد که در سال ۲۰۱۷ پیشنهاد و در اوایل سال ۲۰۱۸ رسماً پذیرفته شد، به پایه و اساس اکثر پروژه‌های NFT تبدیل شد. هر توکن یک شناسه uint256 منحصر به فرد دارد و قرارداد، آدرسی را که مالک هر شناسه است، ردیابی می‌کند.

این استاندارد شامل توابعی برای انتقال توکن‌ها، بررسی موجودی و تأیید اشخاص ثالث برای انتقال توکن‌ها از طرف مالک است. با این حال، ERC-721 برای هر انتقال توکن به تراکنش‌های جداگانه نیاز دارد و همین امر عملیات انبوه را در شبکه اصلی اتریوم گران می‌کند.

ERC-1155

ERC-1155 که توسط Enjin توسعه داده شده است، به یک قرارداد واحد اجازه می‌دهد تا انواع نامحدودی از توکن‌ها را مدیریت کند. یک قرارداد واحد می‌تواند شامل توکن‌های قابل تعویض، توکن‌های غیرقابل تعویض و توکن‌های نیمه قابل تعویض باشد. این طراحی هزینه‌های استقرار را کاهش می‌دهد و انتقال‌های دسته‌ای کارآمدتری را امکان‌پذیر می‌کند.

پروژه‌های بازی‌سازی از ERC-1155 استقبال می‌کنند، زیرا بازی‌ها معمولاً طیف وسیعی از انواع اقلام را شامل می‌شوند. یک قرارداد واحد می‌تواند اقلام رایج (قابل تعویض)، اقلام نادر (غیرقابل تعویض) و اقلامی را که در ابتدا قابل تعویض هستند اما از طریق ارتقا یا سفارشی‌سازی منحصر به فرد می‌شوند، مدیریت کند.

سایر استانداردهای بلاکچین

سولانا از رویکرد فنی متفاوتی نسبت به اتریوم استفاده می‌کند و NFTها را از طریق برنامه توکن خود با قراردادهای خاص فراداده ارائه می‌دهد. پروتکل متاپلکس رایج‌ترین استاندارد را برای NFTهای سولانا ارائه می‌دهد و نحوه ساختاردهی و ذخیره فراداده‌ها را تعریف می‌کند.

بیت کوین‌های Ordinals از قراردادهای هوشمند استفاده نمی‌کنند. در عوض، آنها داده‌ها را مستقیماً با استفاده از داده‌های شاهد روی ساتوشی‌ها ثبت می‌کنند. هر ساتوشی می‌تواند تا ۴ مگابایت داده دلخواه را حمل کند و یک مدل NFT اساساً متفاوت و بدون قابلیت برنامه‌ریزی ایجاد کند.

NFTها با چه مشکلاتی مواجه هستند؟

با وجود بلوغ NFTها از سال ۲۰۲۱، این توکن‌ها همچنان با چالش‌های مداومی روبرو هستند که پذیرش گسترده‌تر و پایداری آنها را محدود می‌کند.

نگرانی های زیست محیطی

گذار اتریوم به اثبات سهام در سپتامبر ۲۰۲۲، مصرف انرژی NFT را تقریباً ۹۹.۹۵٪ کاهش داد. با این حال، انتقادات زیست‌محیطی قبلی به درک NFT آسیب رساند. شبکه‌هایی که هنوز از اثبات کار استفاده می‌کنند، مانند Bitcoin Ordinals، همچنان با بررسی‌های زیست‌محیطی روبرو هستند.

راه‌حل‌های لایه ۲ و بلاکچین‌های جایگزین، مصرف انرژی کمتری ارائه می‌دهند، اما ارتباط بین NFTها و آسیب‌های زیست‌محیطی همچنان در درک عمومی، به‌ویژه در میان جوامع بازی که در برابر ادغام NFT مقاومت کرده‌اند، وجود دارد.

دستکاری و تقلب در بازار

فراتر از نگرانی‌های زیست‌محیطی، بازار NFT با مشکلات یکپارچگی دست و پنجه نرم می‌کند. معاملات شستشو، که در آن کاربران NFTها را بین کیف پول‌هایی که کنترل می‌کنند برای افزایش حجم، مبادله می‌کنند، همچنان رایج است. تجزیه و تحلیل Chainalysis نشان داد که معاملات شستشو بخش قابل توجهی از حجم معاملات NFT را در پلتفرم‌های خاص به خود اختصاص داده است. مجموعه‌های جعلی که خود را به جای پروژه‌های قانونی جا می‌زنند، همچنان در بازارها ظاهر می‌شوند.

نقض حق نشر یکی دیگر از مشکلات همیشگی است. هنرمندان متوجه شده‌اند که آثارشان بدون اجازه به صورت NFT ضرب شده است و پلتفرم‌های بازار برای تأیید اینکه سازندگان NFT واقعاً صاحب حق محتوایی هستند که توکن‌سازی می‌کنند، با مشکل مواجه هستند.

عدم قطعیت تنظیم مقررات

چشم‌انداز قانونی، لایه دیگری از پیچیدگی را اضافه می‌کند. قانون‌گذاران هنوز به طور قطعی NFTها را طبقه‌بندی نکرده‌اند و رویکردها در حوزه‌های قضایی مختلف به طور قابل توجهی متفاوت است. برخی از آنها ممکن است تحت شرایط خاصی به عنوان اوراق بهادار واجد شرایط باشند، به ویژه NFTهایی که به عنوان سرمایه‌گذاری به بازار عرضه می‌شوند یا به توسعه‌های آینده وعده داده شده گره خورده‌اند.

مقررات «بازارهای دارایی‌های رمزنگاری‌شده» (MiCA) اتحادیه اروپا که در سال ۲۰۲۴ اجرا شد، برخی از NFTها را در صورتی که به صورت جزئی یا بخشی از یک مجموعه بزرگتر شبیه اوراق بهادار باشند، به عنوان ابزار مالی در نظر می‌گیرد. کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) اقدامات اجرایی علیه برخی از پروژه‌های NFT را دنبال کرده و برخی دیگر را به حال خود رها کرده است که این امر باعث ایجاد عدم قطعیت قانونی برای سازندگان و پلتفرم‌ها شده است.

نحوه برخورد مالیاتی با توجه به حوزه قضایی متفاوت است و همچنان یک مسئله پیچیده است. در ایالات متحده، NFTها عموماً به عنوان دارایی برای اهداف مالیاتی در نظر گرفته می‌شوند، به این معنی که هر فروش یا معامله می‌تواند تعهدات مربوط به سود سرمایه را ایجاد کند. این امر بار قابل توجهی از ثبت سوابق را برای معامله‌گران فعال ایجاد می‌کند.

بازار فعلی NFT چگونه است؟

بازار فعلی NFTها به طرز چشمگیری با اوج خود در سال ۲۰۲۱ متفاوت به نظر می‌رسد. حجم معاملات در سطوح پایین‌تر، اما پایدارتر، تثبیت شده است. گمانه‌زنی‌های کمتری رواج دارد و تمرکز بیشتر بر روی کاربردها و برندهای تثبیت‌شده است.

چشم‌انداز بازار

OpenSea که زمانی میلیاردها دلار حجم ماهانه را پردازش می‌کرد، اکنون حجم بسیار کمتری را مدیریت می‌کند، اگرچه همچنان بزرگترین بازار NFT است. Blur با ارائه کارمزد صفر و مشوق‌های توکن به معامله‌گران، به عنوان یک رقیب ظاهر شد. Magic Eden بر معاملات NFT در Solana تسلط دارد، در حالی که پلتفرم‌های تخصصی به حوزه‌های خاص مانند بازی یا موسیقی می‌پردازند.

مجموعه‌های بلو چیپ

مجموعه‌های NFT با اعتبار بالا مانند CryptoPunks و Bored Ape Yacht Club ارزش خود را حفظ کرده‌اند، اگرچه قیمت‌های پایه از اوج خود در سال‌های 2021-2022 به طور قابل توجهی کاهش یافته است. CryptoPunks که در سال 2017 ایجاد شد، به عنوان اولین پروژه NFT که به رسمیت شناخته شد، از نظر فرهنگی همچنان دارای اهمیت است. اهمیت تاریخی و جوامع تثبیت‌شده اکنون ارزش آنها را تعیین می‌کنند، نه گمانه‌زنی در مورد دستاوردهای آینده.

قیمت پایه برای Bored Ape Yacht Club در آوریل 2022 به بالای 144 ETH رسید، اما از آن زمان تاکنون در سطوح بسیار پایین‌تری تثبیت شده است. اگرچه این نشان دهنده کاهش قابل توجه از مقادیر اوج است، اما قیمت‌ها همچنان بسیار بالاتر از قیمت ضرب شده 0.08 ETH هستند. این پروژه همچنان با کالاهای برند، رویدادها و مشارکت‌های رسانه‌ای به فعالیت خود ادامه می‌دهد.

بازی و پذیرش سازمانی

NFT های بازی از مدل‌های بازی برای کسب درآمد که اقتصادهای ناپایداری ایجاد می‌کردند، فاصله گرفته‌اند. اکنون پروژه‌ها به جای اینکه NFT ها را در مرکز پیشرفت یا موفقیت قرار دهند، بر مالکیت بازیکن و تجارت اختیاری تأکید دارند. جوامع سنتی بازی، که نگران تأثیر کسب درآمد بر طراحی بازی هستند، مقاومت کمتری در برابر این رویکرد نشان می‌دهند.

پذیرش NFTهای سازمانی بی‌سروصدا افزایش یافته است. برنامه‌های زنجیره تأمین، سیستم‌های صدور مجوز داخلی و پیاده‌سازی‌های کسب‌وکار به کسب‌وکار بدون بازارهای عمومی یا سفته‌بازی عمل می‌کنند. این موارد استفاده، قابلیت‌های تأیید و انتقال را بر قابلیت وصول یا پتانسیل سرمایه‌گذاری اولویت می‌دهند.

چه پیشرفت‌های فنی، NFTها را شکل می‌دهند؟

چندین پیشرفت فنی، محدودیت‌های اولیه NFT را برطرف کرده و در عین حال قابلیت‌های جدیدی را فراهم کرده است. بازار همچنین به سمت روندهای نوظهور، از جمله محتوای تولید شده توسط هوش مصنوعی و ادغام اجتماعی Web3، تغییر جهت داده است.

NFT های پویا و در حال تکامل

NFT های پویا در پاسخ به داده‌های خارجی یا رویدادهای درون زنجیره‌ای، ویژگی‌های خود را تغییر می‌دهند. یک شخصیت NFT در یک بازی ممکن است امتیاز تجربه کسب کند، سطح خود را ارتقا دهد یا آیتم‌های جدیدی به دست آورد، که این تغییرات در فراداده توکن منعکس می‌شود. یک کارت معاملاتی دیجیتال از یک بازیکن بسکتبال را تصور کنید که به طور خودکار آمار خود را پس از هر بازی واقعی به‌روزرسانی می‌کند. شبکه‌های اوراکل مانند Chainlink، NFT ها را قادر می‌سازند تا به فیدهای داده دنیای واقعی پاسخ دهند.

برخی از پروژه‌های NFT از این برای تعامل مداوم استفاده می‌کنند. یک NFT ممکن است ظاهر خود را بر اساس داده‌های آب و هوا، نتایج ورزشی یا فعالیت درون زنجیره‌ای دارنده تغییر دهد. این امر دارایی‌هایی را ایجاد می‌کند که به جای تصاویر ثابت، در طول زمان جالب باقی می‌مانند.

NFT های فشرده

سولانا در سال ۲۰۲۳، NFTهای فشرده‌شده را معرفی کرد و از ساختاری به نام فشرده‌سازی وضعیت برای کاهش قابل توجه هزینه‌ها استفاده کرد. فشرده‌سازی وضعیت با ذخیره حداقل داده‌ها روی خود بلاکچین کار می‌کند، در حالی که بیشتر اطلاعات را در قالبی فشرده‌تر نگه می‌دارد که همچنان می‌توان صحت آن را تأیید کرد. هزینه تولید یک NFT فشرده‌شده تقریباً ۰.۰۰۰۰۰۵ SOL است، در حالی که هزینه تولید یک NFT استاندارد سولانا تقریباً ۰.۰۱ SOL است. این امر امکان استقرار در مقیاس بزرگ مانند برنامه‌های وفاداری یا اقلام تبلیغاتی رایگان را که قبلاً بسیار گران بودند، فراهم می‌کند.

این تکنیک فشرده‌سازی از درخت‌های مرکل برای ذخیره حداقل داده‌ها روی زنجیره و در عین حال حفظ امنیت و قابلیت تأیید استفاده می‌کند. این ساختار به میلیون‌ها NFT اجازه می‌دهد تا با هزینه ذخیره‌سازی چند صد NFT استاندارد، وجود داشته باشند.

استانداردهای بین زنجیره‌ای

چندین پروژه در حال توسعه استانداردهایی برای انتقال NFTها بین بلاکچین‌های مختلف هستند. انتقال یک NFT از یک بلاکچین به بلاکچین دیگر نیاز به راهکارهای ویژه‌ای دارد که اساساً NFT اصلی را قفل کرده و یک نسخه پیچیده شده در زنجیره مقصد ایجاد می‌کنند.

پروتکل ارتباط بین بلاک‌چینی، انتقال NFT را بین زنجیره‌های سازگار خاص امکان‌پذیر می‌کند. راهکارهای پل، انتقال NFTها را بین اتریوم و شبکه‌های لایه ۲ امکان‌پذیر می‌کنند، اگرچه پل‌ها دارای خطرات امنیتی هستند، همانطور که توسط چندین هک مهم که صدها میلیون دلار در آنها به سرقت رفته است، نشان داده شده است.

قابلیت همکاری واقعی همچنان محدود است زیرا بلاکچین‌های مختلف از استانداردهای فنی ناسازگار استفاده می‌کنند. یک NFT ایجاد شده در اتریوم نمی‌تواند مستقیماً در سولانا بدون یک مکانیسم پل‌سازی که نمایشی از توکن اصلی ایجاد می‌کند، عمل کند.

حق امتیاز قابل برنامه ریزی

ERC-2981 پرداخت حق امتیاز را استاندارد می‌کند و به سازندگان اجازه می‌دهد درصدی را که از فروش ثانویه دریافت می‌کنند، مشخص کنند. با این حال، این موضوع همچنان اختیاری است و برخی از بازارها حق امتیاز را اختیاری کرده‌اند یا آن را به طور کامل حذف کرده‌اند تا در هزینه‌ها رقابت کنند.

این امر باعث ایجاد تنش بین تولیدکنندگانی که به درآمد حق امتیاز وابسته هستند و بازارهایی که سعی در جذب حجم با هزینه‌های کمتر دارند، شده است. برخی پروژه‌ها اکنون حق امتیاز را در سطح قرارداد هوشمند اعمال می‌کنند و فروش را ملزم به طی کردن قراردادهای تأیید شده‌ای می‌کنند که شرایط حق امتیاز را رعایت می‌کنند.

NFT های تولید شده توسط هوش مصنوعی و اصالت

ظهور ابزارهای تولید تصویر هوش مصنوعی، موارد استفاده و چالش‌های جدیدی را برای NFTها ایجاد کرده است. هنرمندان از NFTها برای اثبات مالکیت آثار تولید شده توسط هوش مصنوعی استفاده می‌کنند و ردیابی می‌کنند که از کدام دستورالعمل‌ها و مدل‌ها برای ایجاد خروجی‌های خاص استفاده شده است. برخی از پلتفرم‌ها NFTهایی را ایجاد می‌کنند که پارامترهای تولید هوش مصنوعی را به عنوان فراداده در خود جای داده‌اند و زنجیره‌های مالکیت قابل تأییدی مشابه ردیابی منشأ که قبلاً توضیح داده شد، ایجاد می‌کنند.

با این حال، NFT های تولید شده توسط هوش مصنوعی، سوالات مربوط به حق چاپ و اصالت را نیز پیچیده می‌کنند. اگر یک هوش مصنوعی تصویری ایجاد کند، چه کسی مالک آن است - شخصی که آن را نوشته، شرکت هوش مصنوعی یا هیچ کس دیگری؟ NFT ها این سوالات حقوقی را حل نمی‌کنند، بلکه یک لایه فنی برای ردیابی زنجیره‌های ایجاد و مالکیت فراهم می‌کنند.

ادغام اجتماعی وب ۳

NFTها به طور فزاینده‌ای در پلتفرم‌های اجتماعی غیرمتمرکز ادغام می‌شوند، جایی که به عنوان تصویر پروفایل، نشان‌های دسترسی و سیگنال‌های اعتبار عمل می‌کنند. پلتفرم‌هایی مانند Farcaster و Lens Protocol از NFTها برای نمایش نمودارهای اجتماعی و مالکیت محتوا استفاده می‌کنند. ارتباطات اجتماعی، پست‌ها و اعتبار شما به جای داده‌های متعلق به پلتفرم، به دارایی‌های قابل حملی تبدیل می‌شوند که شما کنترل می‌کنید.

این ادغام، NFTها را به عنوان زیرساختی برای شبکه‌های اجتماعی متعلق به کاربران قرار می‌دهد، نه به عنوان دارایی‌های کلکسیونی مستقل. این تغییر نشان دهنده‌ی حرکتی به سمت پیاده‌سازی‌های متمرکز بر کاربرد است که در آن NFTها به جای اینکه صرفاً به عنوان دارایی‌های سوداگرانه وجود داشته باشند، قابلیت‌ها را فعال می‌کنند.

نتیجه

توکن‌های غیرقابل تعویض، دارایی‌های دیجیتال قابل تأیید و منحصر به فردی را از طریق قراردادهای هوشمند در شبکه‌های بلاکچین ارائه می‌دهند. این فناوری از استانداردهایی مانند ERC-721 و ERC-1155 در اتریوم یا چارچوب‌های معادل در سایر زنجیره‌ها برای مدیریت مالکیت و انتقالات استفاده می‌کند.

پس از حباب سفته‌بازی ۲۰۲۱-۲۰۲۲، NFTها کاربردهای عملی در بازی، هویت دیجیتال، فروش بلیط و مدیریت مالکیت معنوی پیدا کرده‌اند. بازار از اوج حجم خود عقب‌نشینی کرده است، اما فعالیت در بخش‌هایی که بر کاربردپذیری متمرکز هستند و نه سفته‌بازی، همچنان ادامه دارد. پیشرفت‌های فنی مانند NFTهای فشرده و فراداده‌های پویا، قابلیت‌ها را گسترش داده و در عین حال هزینه‌ها را کاهش داده‌اند.

همچنان که هوش مصنوعی عمیق‌تر در کارهای خلاقانه و تجربیات دیجیتال ادغام می‌شود، NFTها ممکن است برای ایجاد حق تألیف و اصالت بسیار مهم باشند. تلاقی NFTها با هوش مصنوعی، واقعیت مجازی و شبکه‌های اجتماعی غیرمتمرکز نشان می‌دهد که مهم‌ترین کاربردهای این فناوری هنوز ممکن است در پیش باشد.

منابع

• پیشنهادات بهبود اتریوم (EIP) - مستندات استانداردهای ERC-721 و ERC-1155، بنیاد اتریوم.
• گزارش سالانه چینالیسیس برای سال ۲۰۲۴ - فعالیت بازار NFT و تحلیل معاملات شستشو
• مستندات متاپلکس - استانداردها و مشخصات پیاده‌سازی سولانا برای NFT.
• گزارش‌های بازار NFT از DappRadar - داده‌های حجم معاملات تاریخی و تحلیل بازار، 2021-2025.
• مستندات توسعه‌دهندگان OpenSea - استانداردهای فراداده و APIهای بازار NFT.
• مستندات فشرده‌سازی ایالت سولانا - مشخصات فنی برای پیاده‌سازی NFT فشرده.